Last minute leren voor een tentamen: wat werkt wel en wat niet

Het tentamen is over een paar dagen en je hebt het boek nog nauwelijks opengeslagen. Je bent niet de eerste student die dit overkomt, en ook niet de laatste. Last minute leren voor een tentamen is niet ideaal, maar je kunt er wel slim mee omgaan. In dit artikel lees je wat wel werkt, wat niet werkt en hoe je de tijd die je nog hebt zo goed mogelijk gebruikt.

Eerst even eerlijk

Met een paar dagen haal je niet hetzelfde als met drie weken. Dat hoeft ook niet. Het doel is nu: zo veel mogelijk punten halen met de tijd die je nog hebt. Dat betekent kiezen, en een paar gewoontes loslaten die normaal misschien wel werken.

Wat werkt wel

1. Begin met oude tentamens

Dit is de belangrijkste tip. Oude tentamens of proeftentamens laten zien hoe er gevraagd wordt, welke onderwerpen steeds terugkomen en wat je al wel en niet kunt. Maak er eerst één, zonder voorbereiding. Je ziet meteen waar je gaten zitten. Daar richt je je daarna op.

2. Gebruik de leerdoelen en de colleges

In de studiehandleiding staan meestal de leerdoelen van het vak. Daar komen de tentamenvragen vandaan. Kijk ook naar de collegeslides: wat de docent in het college behandelt, vindt hij of zij meestal belangrijk.

3. Leer actief

Jezelf overhoren werkt veel beter dan herlezen. Maak oefenvragen, leg begrippen uit in je eigen woorden en schrijf zonder je boek op wat je nog weet van een onderwerp. Dat voelt moeilijker dan lezen, en dat is precies waarom het werkt.

4. Werk in blokken met pauzes

Met weinig tijd is het verleidelijk om uren achter elkaar door te gaan. Maar na een uur of twee zakt je concentratie flink in. Werk in blokken van 25 of 45 minuten met korte pauzes ertussen. Lees er meer over in de pomodoro-techniek uitgelegd.

5. Wissel onderwerpen af

Doe niet een hele dag één hoofdstuk. Wissel af tussen onderwerpen, en kom later terug op wat je eerder hebt gedaan. Zo herhaal je de stof vanzelf.

6. Slaap

Echt. Tijdens je slaap verwerkt je brein wat je overdag hebt geleerd. Een nacht doorhalen voelt productief, maar de volgende dag ben je moe, onthoud je minder en maak je meer slordige fouten. Een paar uur minder leren en goed slapen levert meestal meer op.

Wat werkt niet

1. Het hele boek van voor tot achter lezen

Dat lukt je niet meer, en je onthoudt er weinig van. Kies wat belangrijk is.

2. Eindeloos markeren en samenvatten

Een mooie samenvatting maken kost veel tijd. Met een paar dagen kun je die tijd beter besteden aan oefenen. Maak hooguit één A4 met de kern, als spiekbriefje voor jezelf.

3. Nachten doorhalen met energiedrank

Je houdt het misschien een nacht vol, maar je concentratie en geheugen worden er slechter van. En na de cafeïne komt de dip.

4. Alleen het makkelijke doen

Het is fijn om te leren wat je al snapt, want dat voelt goed. Maar de punten zitten in wat je nog niet kunt. Begin met het moeilijkste onderwerp als je nog fris bent.

5. Jezelf de schuld geven

Je bent laat begonnen. Dat is zo. Je kunt er nu niets meer aan veranderen, wel aan wat je vandaag doet. Schuldgevoel kost energie die je beter in leren kunt stoppen.

Een voorbeeld: 3 dagen voor een tentamen

• Dag 1: oud tentamen maken (2 blokken), nakijken en een lijst maken van je zwakke onderwerpen (1 blok). Daarna de twee belangrijkste onderwerpen leren (4 blokken).
• Dag 2: de volgende onderwerpen leren (4 blokken), oefenvragen over dag 1 en 2 (2 blokken), een tweede oud tentamen (2 blokken).
• Dag 3: fouten van gisteren opnieuw doen (2 blokken), laatste onderwerpen (2 blokken), alles kort herhalen met je spiekbriefje (1 blok). Op tijd naar bed.

Dat is ongeveer 6 tot 8 uur per dag, met pauzes. Zwaar, maar te doen.

Laat een planner het rekenwerk doen

Hoeveel blokken heb je nodig, en past het nog? Met het Paniekplan zie je het binnen een minuut. Je vult je tentamendatum en je stof in, en krijgt een planning per dag in missies van 25 minuten. Heb je meerdere tentamens kort na elkaar? Dan zet je ze allemaal in Panic Pro, elk met een eigen planning, en maakt Rescue Mode een noodplan als niet alles meer past.

De avond voor het tentamen

Ga de avond ervoor geen nieuwe stof meer leren. Lees je spiekbriefje en je lijst met fouten nog één keer door, leg je spullen klaar (collegekaart, rekenmachine, pennen) en zet twee wekkers. Check ook nog even de locatie en de tijd van je tentamen. Ga daarna iets ontspannends doen en ga op tijd slapen. Morgen gebruik je wat je hebt geleerd, en dat is meer dan je denkt.

Na het tentamen

Hoe het ook gaat: kijk daarna kort terug. Wat werkte, en wat zou je volgende keer anders doen? Misschien eerder beginnen. Lees dan hoeveel dagen van tevoren je moet beginnen met leren. Succes!